Ông Tổ Làng Đá Mỹ Nghệ Non Nước – Đá quý NON NƯỚC - trang sức đá, vật phẩm phong thuỷ.
Ông Tổ Làng Đá Mỹ Nghệ Non Nước

Ông Tổ Làng Đá Mỹ Nghệ Non Nước

Qua tìm hiểu và nghiên cứu, chúng tôi được biết rằng vào khoảng thế kỷ XVII, người có công đầu khai sáng làng nghề nổi tiếng này là ông Huỳnh Bá Quát – vị cao tổ nhiều đời của quan Đô ngự sử Huỳnh Bá Chánh, Tán tương quân vụ Nghĩa hội Quảng Nam.

Huỳnh Bá Quát là một người quê gốc từ Thanh Hóa vào định an sở nghiệp dưới chân núi Non Nước vào nửa đầu thế kỷ XVII, nhận thấy đây là cụm núi đá cẩm thạch, ông bèn khám phá và ra công khai thác, rồi đục đẽo thành những tấm bia mộ, chế tác cối xay, chày và giã thuốc Bắc, hoặc làm những hòn đá chì cung cấp cho ngư dân quanh vùng. 

Các sản phẩm của ông dần dần được nhiều người ưa thích và sử dụng hiệu quả, nhận thấy điều này ông bắt đầu nghĩ nghề đá này sẽ đem lại nguồn lợi trong lúc nông nhàn, ông bèn truyền dạy nghề cho con cháu trong gia đình và những người thân cận trong vùng.

Chẳng bao lâu sau, nghề đục đẽo đá này phát triển khá nhanh đến nỗi dưới triều nhà Nguyễn, nhằm ngăn chặn việc khai thác đá quy mô làm mất đi danh thắng Ngũ Hành Sơn, các đời vua Gia Long, Minh Mạng và Tự Đức đều có sắc chỉ cấm cư dân làng Quán Khái khai thác đá làm thủ công điêu khắc bán ra ngoài tỉnh và xuất khẩu sang các nước khác, chỉ được phép khai thác đá làm bia mộ nhỏ lẻ cung cấp trong vùng. Quán Khái là tên làng dưới chân núi Non Nước, lúc đó thuộc huyện Hòa Vang, xứ Quảng Nam.

Ban đầu sản phẩm làm ra chủ yếu để phục vụ cuộc sống sinh hoạt hàng ngày của người dân địa phương. Đến khoảng đầu thế kỷ XIX, khi triều Nguyễn cho xây dựng nhiều cung điện, lăng tẩm, nghề đá ở đây có điều kiện phát triển. Uy tín của làng nghề cũng nâng cao, một số thợ giỏi được triều đình phong hàm Cửu phẩm, nhiều thợ được mời đi làm nghề ở khắp nơi.

Từ đầu thế kỷ XVII cho đến sau này các văn bia đều do thợ đá thủ công Non Nước điêu khắc. Nổi bật trong số đó có văn bia cổ dựng ở chùa Phổ Khánh, xã Đại Hòa, huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam, được lập vào năm Mậu Ngọ (1678) đời vua Lê Hy Tông, niên hiệu Vĩnh Trị thứ 3; Văn bia chùa Long Thủ, phường Bình Hiên, quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng, lập năm Quý Dậu (1693) đời Lê Hy Tông, niên hiệu Chính Hòa 14; Văn bia cử nhân Lê Tấn Toán, thầy của Hội chủ Nguyễn Duy Hiệu tại xã Điện Dương, huyện Điện Bàn; Văn bia Tú tài tại Quế Sơn…

Về nhân vật Huỳnh Bá Quát, như đã đề cập ở trên, nhằm sáng tỏ sự nghiệp của ông đối với làng đá mỹ nghệ Non Nước, xin dẫn nội dung văn bia được chư tộc phái làng Quán Khái (bổn xã) đã cùng với thân tộc Huỳnh Bá dựng vào năm Canh Tuất (1850), niên hiệu Tự Đức thứ 3, để tưởng niệm tiền nhân đã có công đầu sáng tạo và gây dựng nên làng điêu khắc đá, người mở đầu điêu khắc đá xã Quán Khái là bậc tiền hiền của tộc Huỳnh Bá”.

Hai chữ “Thỉ (còn đọc là thủy – ĐNCT) khai” được lấy từ sách Hán thư bởi thành ngữ “Thỉ sáng khai cương”, tức là người mở đầu tạo lập một vùng đất hay một ngành nghề nào đó. 

Rõ ràng xét qua nội dung văn bia do xã Quán Khái cùng tộc Huỳnh Bá phụng lập, có thể thấy rằng: Thạch tượng tiền hiền Huỳnh Bá Quát là tiền bối mở đầu khai sáng làng đá mỹ nghệ Non Nước.

Hiện nay, nghề điêu khắc đá mỹ nghệ Non Nước đã vươn tới đỉnh cao nghệ thuật, không chỉ điêu khắc văn bia mà còn tạo tác các tượng đài, các nhân vật lịch sử, các danh nhân văn hóa, các linh vật Long, Lân, Quy, Phượng, các Phật Thánh Tiên Thần mang tính chất văn hóa tín ngưỡng tâm linh, tại các đền, chùa, lăng, miếu. Tạo tác khá phong phú các hình tượng, cảnh vật của tứ thời Xuân, Hạ, Thu, Đông, hay mai, lan, cúc, trúc…

Làng đá mỹ nghệ Non Nước hiện nay có gần 500 cơ sở sản xuất đá mỹ nghệ, tạo công ăn việc làm cho hàng ngàn lao động trong và ngoài khu vực. 

Với những lợi thế và tiềm năng phát triển của làng nghề, năm 2014 Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch chính thức công nhận Làng nghề đá mỹ nghệ Non Nước (phường Hòa Hải, quận Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng) là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia. Theo đó, Làng nghề đá mỹ nghệ Non Nước đã hội tụ đủ 4 tiêu chí theo quy định của Luật Di sản Văn hóa: Có tính đại diện, thể hiện bản sắc cộng đồng, địa phương; phản ánh sự đa dạng văn hóa và sự sáng tạo của con người, được kế tục qua nhiều thế hệ; có khả năng phục hồi và tồn tại lâu dài; được cộng đồng đồng thuận, tự nguyện đề cử và cam kết bảo vệ.

Sản phẩm đá mỹ nghệ Non Nước không chỉ nổi tiếng được tiêu thụ trong nước mà còn được lan tỏa khắp các châu lục qua hàng hóa xuất khẩu và ưa thích của du khách các nước mỗi khi đến Đà Nẵng, có dịp tham quan danh thắng Ngũ Hành Sơn, 

Cùng với sự phát triển không ngừng của làng đá mỹ nghệ Non Nước, nhằm kế thừa và phát huy truyền thống của nghề. Đá quý NON NƯỚC là cơ sở phục vụ tiêu biểu của làng nghề, với đội ngũ nghệ nhân lành nghề, tâm huyết, chuyên nghiệp, khéo tay và tự tin đã cho ra những sản phẩm đa dạng, phong phú và đặc sắc, tinh xảo đầy tính nghệ thuật cao. Tất cả sản phẩm đều được làm từ đá tự nhiên, nguyên khối, có kích thước từ nhỏ đến lớn, từ thấp đên cao.

Cam kết của chúng tôi:
# 100% đá nguyên khối và hoàn toàn tự nhiên.
# Sản phẩm bền đẹp theo thời gian.
# Vận chuyển và lắp ráp trên toàn Quốc.
# Đá quý NON NƯỚC hân hạnh được phục vụ quý khách!

Mọi thắc mắc hoặc mua hàng quý khách liên hệ trực tiếp.
Thông tin liên hệ Đá quý NON NƯỚC
--------------------------------------------------
# 496 Trường Sa, Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng.
# Làng đá Non Nước, Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng.
# 0905 029 086 - 0901 123 132 Ms Hải (zalo).
# Messenger Đá quý NON NƯỚC.

← Bài trước Bài sau →